DENEYİMLER
Son dönemde farklı coğrafyalarda yaptığım temaslarda şunu daha net görmeye başladım: Dünya artık yalnızca büyüyen ekonomileri değil, kendini yeniden kurabilen ülkeleri ayrıştırıyor.
Özbekistan seyahati bu açıdan dikkat çekici bir deneyimdi. Taşkent, Semerkant ve Buhara’da gerçekleştirdiğim ziyaretlerde yalnızca bir ülkeyi değil, dönüşüm sürecindeki bir ekonomiyi sahada gözlemleme fırsatı buldum.
İlk dikkat çeken unsur, şehirlerin düzeni ve altyapısı oldu. Taşkent son derece temiz, caddeler geniş ve şehir planlaması oldukça disiplinli. Kişi başına düşen yeşil alanın yüksekliği, büyük parklar ve korunmuş meydanlar, şehirleşmenin belirli bir plan dahilinde ilerlediğini gösteriyor.
Makro göstergeler de bu tabloyu destekliyor. Enflasyonun %7–8 bandında, işsizliğin ise yaklaşık %4-5 seviyesinde olması, ekonomide görece dengeli bir yapı kurulduğunu ortaya koyuyor.
Sanayi ve tüketim tarafında Çin etkisi oldukça belirgin. Otomobil pazarında BYD ve Chevrolet markalarının baskın olduğunu görmek mümkün. BYD’nin ülkede üretim yapması, Özbekistan’ın yeni nesil üretim ve teknoloji yatırımlarını çekme konusunda aktif bir politika izlediğini gösteriyor. Ayrıca 5G altyapısına geçilmiş olması, dijital dönüşümün de önceliklendirildiğini ortaya koyuyor.
İnşaat ve yapı malzemeleri sektörü ise büyümenin ana taşıyıcılarından biri. Kentsel dönüşüm, konut yatırımları ve turizm odaklı restorasyon projeleri sektörü canlı tutuyor. Özellikle Taşkent’te modern projeler hız kazanırken, kırsal bölgelerde kalite ve enerji verimliliği açısından hâlâ ciddi bir gelişim alanı bulunuyor.
Yalıtım ve teknik malzeme tarafında ise önemli bir fırsat alanı var. Yerel üretim gelişmekle birlikte, yüksek performanslı yalıtım ürünleri ve ileri teknoloji malzemelerde ithalata bağımlılık devam ediyor. Bu durum, Türk üreticiler için somut bir pazar potansiyeli oluşturuyor.
Özbekistan’ın en dikkat çekici yönlerinden biri ise tarih ile modernleşmeyi birlikte yönetebilmesi. Semerkant ve Buhara’da tarihi yapılar yalnızca korunmamış; aynı zamanda son derece temiz, düzenli ve iyi restore edilmiş. Bu yaklaşım, turizmi ekonomik büyümenin önemli bir parçası haline getiriyor.
Genel tabloya baktığımızda Özbekistan; genç nüfusu, artan iç talebi, yabancı yatırımcıya açık politikaları ve gelişmekte olan sanayi altyapısıyla Orta Asya’da yükselen bir üretim ve yatırım merkezi olma yolunda ilerliyor.
Bu tür pazarları anlamanın yolu raporlardan değil, sahadan geçiyor. Yerinde görmek, dinlemek ve temas kurmak; stratejiyi gerçek veriyle buluşturuyor.
